(Nie)formalne zmiany w męskim tenisie

Oglądając dzisiejsze turnieje cyklu ATP, widzimy zupełnie inny tenis niż chociażby 15 czy 30 lat temu. Postanowiłem przyjrzeć się i przedstawić Wam zmiany, które zaszły w białym sporcie.

iza
Ilustacja: Izabela Sobierajska

Zacznijmy od samego początku. Tenis został wynaleziony w murach europejskich klasztorów w czasach średniowiecza. Gra w tamtych czasach była genezą współczesnego tenisa, m.in. dlatego że piłeczka była wykonana z drewna i grający zakonnicy uderzali w nią dłońmi (prototyp pierwszej rakiety powstał w XVI wieku).

Przełom nastąpił w drugiej połowie XIX wieku. W 1873 roku angielski major Walter Clopton Wingfield przedstawił tenis gościom podczas przyjęcia w jego rezydencji. Zmotywowany pozytywnym przyjęciem jego gry, zaczął sprzedawać sprzęt do tenisa w drewnianych skrzynkach (jedna skrzynka kosztowała 5 funtów).

Można powiedzieć, że Wingfield był pierwszą osobą która wzbogaciła się na tenisie.

Warto dodać, że kort tenisowy skonstruowany przez Wingfielda miał kształt 2 trapezów równoramiennych połączonych ze sobą krótszymi podstawami. Jestem pewny, że Rafael Nadal byłby za powrotem do takich wymiarów kortu.

W 1875 r. dodano tenis ziemny, jako dyscyplinę pokazową do „The All England Croquet Club”, znajdującego się w dzielnicy Londynu o nazwie Wimbledon. W 1877 roku odbył się pierwszy turniej rozegrany na trawnikach Wimbledonu. Uczestniczyło w nim 12 zawodników. Wygrał Spencer Gore. Za wygraną otrzymał 12 tys. funtów, co w tamtych czasach było nie małą fortuną. Podczas pierwszych edycji turnieju można było serwować tylko z dołu, a siatka była wyższa. Dopiero w 1882 roku zniesiono te zasady. Na naszą uwagę zasługuję również fakt, że panowie nie posługiwali się wolejem, ponieważ uważali to zagranie za nie godne dżentelmena.

W latach 80. turniej zdominowali bracia bliźniacy William i Ernest Reshaw.

Ich złotym środkiem było wprowadzenie smecza. Od tego czasu kolejni zawodnicy wprowadzali nowe uderzenia do gry.

Tenis zaczął się stawać dyscypliną globalną: 1881 rok – pierwsza edycja US Open, 1891 rok – pierwsza edycja Roland Garros, 1896 rok – tenis na igrzyskach olimpijskich w Atenach, 1900 rok – pierwszy mecz Pucharu Davisa, 1905 – pierwsza edycja Australian Open. W 1913 została założona Międzynarodowa Federacja Tenisowa Na Trawie (od 1977 ITF). Na początku reprezentowała ona 14 krajów. W 1924 roku opublikowała obszerny zbiór zasad do gry w tenisa.

Lata 20. XX wieku zatrzymały rozwój tenisa na świecie. Międzynarodowa Federacja tenisowa wprowadziła podział na zawodowców i amatorów. Amatorzy mogli brać udział w imprezach wielkoszlemowych, w których reprezentowali swoją federację. Natomiast profesjonaliści, którymi nazywano osoby pobierające opłaty za lekcje tenisa, brali udział w turniejach cyklu Pro Tours, podczas których rozgrywali między sobą pokazowe mecze. Najbardziej prestiżowymi turniejami wśród profesjonalistów były Wembley Professional Championship, The French Professional Championship i The United States Professional Championships. W 1952 roku rozegrano 7 zawodowych turniejów.

W 1960 roku podjęto pierwsze próby zniesienia podziału na profesjonalistów i amatorów. Wówczas pomysł przegrał 5-cioma głosami. W tych latach pojawiły się również przypadki wręczanie nieoficjalnych premii zawodnikom biorącym udział w turniejach amatorskich.

Rok 1967 można uznać za kluczowy dla ery tenisa. Organizatorzy Wimbledonu ogłosili, że w następnej edycji turnieju rozgrywanego przy Church Road będą mogli brać udział również zawodowcy. Za tym przykładem poszły kolejne turnieje Wielkiego Szlema. Na samym początku nie było jeszcze całkowitego ,,ujednolicenia” rozgrywek, ponieważ zawodowi gracze byli  uzależnieni od swoich sponsorów.

W 1967 roku powstały 2 zawodowe grupy tenisistów: NTL i WTC, które narzucały swoim zawodnikom, w jakim turniejach mogą brać udział. Po 3 latach walki WTC wchłonęło NTL. W tym samym czasie ITF stworzył cykl 28 turniejów Grand Prix (w tym: RG, Wimbledon i US Open) kończący się turniejem dla najlepszych zawodników sezonu. Również powstał ranking funkcjonujący na takich samych zasadach jak dzisiejszy. Natomiast w 1971 roku WTC także stworzyło cykl 21 turniejów ( w tym AO ), również kończącym się turniejem finałowym dla najlepszych graczy danego roku.

W 1973 roku zawodowi tenisiści założyli swoją własną federację: ATP, która miała chronić zawodników startujących w turniejach. W tym samym roku organizatorzy Wimbledonu nie dopuścili do rozgrywek tenisisty z Jugosławii, przez co aż 79 zawodników zbojkotowało ten turniej.

Rok 1978 był początkiem końca federacji WTC. 8 turniejów tej federacji przeszło do cyklu Grand Prix. Co prawda w 1982 r. cykl WTC uzyskał niezależność, ale stopniowo tracił na popularności. Od tamtej pory najważniejszymi rozgrywkami był Grand Prix pod flagą kolejnej federacji: Men’s Tennis Council.

Jednak w 1990 r. ATP przejęło MTC, a cykl Grand Prix zmieniono na ATP World Tour z 9 turniejami głównymi i kończącymi sezon nieoficjalnymi mistrzostwami świata seniorów.

Tenis ziemny ma bardzo ciekawą historię i równie ciekawie zapowiadającą się przyszłość. Uważam, że mimo wszystko biały sport może być wzorem do naśladowania dla pozostałych federacji sportowych. Świadczą o tym rekordy oglądalności, większe pule wygranych w turniejach i nowoczesne technologie pojawiające się na światowych kortach.

więcej w dziale Miszmasz: